Blog9 oktober 1970

Waarom ‘gratis AI-tools’ een risico kunnen zijn voor het MKB

Cybersecurity
Kunstmatige intelligentie (AI)
Image

AI voelt als een snelle oplossing. Maar wat lever je ervoor in?

Het begint meestal klein. Een medewerker die snel een e-mail herschrijft. Een marketeer die inspiratie opdoet voor een campagne. Of iemand die een contract samenvat “even via een AI-tool”. Het werkt snel, makkelijk en ook nog gratis. Geen lange implementatie, geen ingewikkelde IT-trajecten. Gewoon doen.

En precies daar zit het risico.

Want terwijl het voelt alsof je een slimme assistent gebruikt, maak je in werkelijkheid verbinding met een extern systeem waar je weinig controle over hebt. Wat er vervolgens met die data gebeurt, is lang niet altijd duidelijk. En dat maakt ‘gratis’ ineens een stuk minder vrijblijvend.

Wat er echt gebeurt met data in gratis AI-tools

Gratis AI-tools draaien altijd in de cloud. Elke vraag die je stelt en elke tekst die je invoert, wordt verwerkt op externe servers. Of simpel gezegd: jouw input verlaat je organisatie.

Veel van deze tools gebruiken ingevoerde data om hun modellen te verbeteren of om inzichten te verzamelen. Dat kan variëren van onschuldige teksten tot gevoelige bedrijfsinformatie.

En dat gebeurt vaker dan je denkt. Uit onderzoek blijkt dat medewerkers regelmatig klantgegevens, contracten of interne informatie invoeren om sneller te werken.

Niet omdat ze fout handelen, maar omdat het makkelijk is.

Waarom het MKB extra kwetsbaar is

Binnen het MKB wordt AI vaak snel en pragmatisch ingezet. Zonder uitgebreide richtlijnen of beleid. Dat is logisch, want snelheid en efficiëntie zijn belangrijk.

Maar juist daardoor ontstaan risico’s.

Medewerkers gebruiken tools via privéaccounts, koppelen systemen zonder toezicht en delen informatie zonder precies te weten waar die terechtkomt.

Daar komt bij dat bekende tools automatisch als “veilig” worden gezien. Terwijl de verantwoordelijkheid voor privacy en security altijd bij de organisatie zelf blijft.

Met andere woorden: ook als de tool bekend is, ligt het risico nog steeds bij jou.

De verborgen kosten van ‘gratis’

Gratis AI-tools lijken aantrekkelijk, maar je betaalt dan op een andere manier: met data.

Bedrijfsgevoelige informatie zoals klantgegevens, offertes of interne strategieën kunnen terechtkomen bij een externe partij, zonder dat je daar grip op hebt.

En de gevolgen kunnen groot zijn.

Niet alleen door mogelijke datalekken, maar ook door compliance-risico’s. Onder de AVG blijft jouw organisatie verantwoordelijk voor hoe persoonsgegevens worden verwerkt, óók wanneer dat via een AI-tool gebeurt.

In het slechtste geval kan dit leiden tot boetes of reputatieschade.

Image

De gevaren van shadow-AI

Steeds meer medewerkers gebruiken AI-tools zoals ChatGPT, Gemini of Copilot zonder toestemming van IT of management. Dit zogenoemde Shadow AI lijkt onschuldig, maar kan leiden tot datalekken, complianceproblemen en verlies van controle over bedrijfsinformatie. Door duidelijke afspraken te maken en veilige AI-oplossingen aan te bieden, voorkom je dat innovatie onbedoeld een risico wordt.

Van datalek tot verkeerde beslissingen

De risico’s stoppen niet bij data alleen.

AI-tools kunnen ook onjuiste informatie genereren. Antwoorden die logisch klinken, maar feitelijk niet kloppen. Wanneer die informatie wordt gebruikt in offertes, advies of communicatie, kan dat directe impact hebben op klanten en bedrijfsresultaten.

Daarnaast zien we steeds vaker dat AI-tools doelwit zijn van manipulatie, zoals misleidende input die verkeerde output veroorzaakt.

Het resultaat: verkeerde beslissingen op basis van schijnbaar betrouwbare informatie.

AI is niet het probleem; hoe je het gebruikt wel

Het belangrijkste inzicht: AI is niet per definitie onveilig.

Sterker nog, het kan enorme waarde bieden. Het helpt organisaties sneller werken, beter analyseren en efficiënter communiceren.

Het risico zit in hoe en waar je AI gebruikt.

Zonder duidelijke afspraken, inzicht en controle ontstaat een situatie waarin technologie sneller groeit dan beleid. En dan verlies je grip.

Hoe je AI wél veilig inzet binnen je organisatie

Veilig omgaan met AI begint met bewustwording.

Het draait om vragen als: welke tools gebruiken we, welke data mag je delen en wie is verantwoordelijk? Door dit helder te maken, voorkom je dat medewerkers onbewust risico’s nemen.

Daarnaast kiezen steeds meer organisaties voor zakelijke AI-oplossingen met betere beveiliging, data-afspraken en controle over waar informatie wordt opgeslagen.

Want uiteindelijk wil je het beste van twee werelden: de kracht van AI, zonder de risico’s.

De echte vraag is niet of je AI gebruikt

AI gaat niet meer weg. Het wordt alleen maar belangrijker.

De vraag is dus niet óf je het inzet, maar hoe.

Blijf je experimenteren met gratis tools zonder duidelijke kaders? Of kies je voor een aanpak waarbij veiligheid, compliance en controle centraal staan?

Voor het MKB is dat verschil groter dan ooit. Want waar AI kansen biedt, liggen de risico’s vaak nét onder de oppervlakte.

En wie daar op tijd naar kijkt, loopt straks voor.

Image

Meer weten?

Bel ons voor een vrijblijvend oriënterend gesprek. Je kunt ons bereiken via 088 25 50 100. Word je liever gebeld? Dat kan ook. Neem dan even contact op via onderstaande button. Dan bellen wij jou wanneer het jou uitkomt.

Veel gestelde vragen over gratis AI-tools

Zijn gratis AI-tools veilig voor zakelijk gebruik?

Niet standaard. Veel gratis AI-tools slaan data op en gebruiken deze mogelijk voor training of analyse. Zonder duidelijke afspraken over dataverwerking kunnen bedrijfsgegevens buiten je controle raken.

Wat zijn de grootste risico’s van AI voor het MKB?

De belangrijkste risico’s zijn datalekken, privacyproblemen (AVG), onjuiste output en het gebruik van onbeheerde of niet-goedgekeurde tools binnen de organisatie.

Mag je klantgegevens invoeren in AI-tools zoals ChatGPT?

In de gratis versies meestal niet. Zonder verwerkersovereenkomst en duidelijke afspraken is dit in strijd met de AVG en kan het worden gezien als een datalek.

Waarom gebruiken medewerkers toch gratis AI-tools?

Vooral vanwege gemak en snelheid. AI-tools helpen direct bij dagelijkse taken, waardoor medewerkers sneller geneigd zijn ze te gebruiken zonder stil te staan bij de risico’s.

Hoe kun je AI veilig inzetten binnen je organisatie?

Door duidelijke richtlijnen op te stellen, medewerkers bewust te maken van risico’s en te kiezen voor zakelijke AI-oplossingen met betere beveiliging en datacontrole.

Over de auteur

Roy Sandbergen

CISO | Security consultant

Author
Deel dit bericht via